HEALTHCARE ยาและสุขภาพ

ภูมิแพ้ เกิดจากอะไร?

November 16, 2020

ภูมิแพ้ เกิดจากอะไร?

ภูมิแพ้ เกิดจากอะไร?

โรคภูมิแพ้ เป็นโรคที่พบได้บ่อยทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ โดยทุกวันนี้มีคนไทยที่ป่วยเป็นโรคภูมิแพ้มากขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากปริมาณของสารก่อภูมิแพ้ อย่างฝุ่น ควัน และมลภาวะ ที่มากขึ้นทุกวัน ซึ่งส่งผลให้คนที่สัมผัสกับสารเหล่านี้แสดงออกเป็นอาการภูมิแพ้รูปแบบต่างๆ ได้ เช่น คัดจมูก น้ำมูกไหล ไอ จาม แม้โรคภูมิแพ้ส่วนมากจะไม่ใช่โรคอันตรายร้ายแรง แต่ก็อาจรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันของใครหลายคนได้ไม่มากก็น้อย

โรคภูมิแพ้เกิดจากอะไร

โรคภูมิแพ้ เป็นความผิดปกติที่เกิดจากภูมิคุ้มกันของเราเข้าใจว่าสิ่งแปลกปลอมที่เข้ามาในร่างกายนั้นเป็นสิ่งอันตราย จึงได้สร้างสารต่างๆ ขึ้นมาเพื่อต่อต้านสิ่งแปลกปลอมเหล่านั้น ซึ่งสารที่ภูมิคุ้มกันสร้างขึ้นนี้เอง ที่ทำให้ร่างกายเกิดปฏิกิริยาและแสดงออกมาเป็นอาการภูมิแพ้รูปแบบต่างๆ

สารที่เข้าสู่ร่างกายและทำให้เกิดอาการแพ้ เราจะเรียกว่า “สารก่อภูมิแพ้” โดยสารก่อภูมิแพ้ที่เราเจอได้บ่อย ก็ได้แก่ ฝุ่น ควัน เชื้อโรค ขนสัตว์ สารเคมี ละอองเกสรพืช ยา เครื่องสำอาง โลหะ และอาหารบางชนิด เช่น ไข่ ถั่ว นม และอาหารทะเล เป็นต้น

การที่ใครสักคนจะป่วยเป็นโรคภูมิแพ้ได้ อาจเกิดจากปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งใน 2 อย่างนี้ คือ

  • ปัจจัยทางพันธุกรรม ภูมิแพ้เป็นโรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ ดังนั้น ใครที่มีคนในครอบครัวเป็นภูมิแพ้อยู่แล้ว ก็มีโอกาสสูงที่เราจะมีภูมิคุ้มกันไวเกินและกลายเป็นโรคภูมิแพ้ได้มากกว่าคนอื่นๆ โดยเด็กที่มีทั้งพ่อและแม่เป็นภูมิแพ้ จะมีความเสี่ยงต่อโรคนี้สูงขึ้นถึง 70% เลยทีเดียว
  • ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม คนที่ต้องสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้บางชนิดบ่อยๆ เช่น ต้องเจอฝุ่นควันเป็นประจำ หรือที่บ้านเลี้ยงสัตว์ทำให้มีขนสุนัขและแมวมาก ก็มีโอกาสที่ภูมิคุ้มกันเราจะเกิดการต่อต้านสารดังกล่าว และทำให้เรามีอาการภูมิแพ้ได้เช่นกัน

 

อาการของภูมิแพ้

อาการของโรคภูมิแพ้ที่สามารถพบได้บ่อยๆ ได้แก่

  • คัดจมูก หายใจติดขัด ไอ จาม และมีน้ำมูกไหล
  • เกิดการอักเสบที่หลอดลมจากการที่หลอดลมหดตัวอย่างรุนแรง ทำให้มีอาการหอบหืด แน่นหน้าอก หายใจมีเสียงวี้ดๆ
  • แสบตา คันตา และมีน้ำตาไหล
  • มีผื่นคัน หรือผื่นลมพิษขึ้นตามผิวหนัง
  • ผิวหนังแดง บวม อักเสบ
  • คลื่นไส้ อาเจียน และท้องร่วง ซึ่งอาจพบได้ในคนที่แพ้อาหารหรือแพ้ยา

 

คำแนะนำสำหรับคนเป็นภูมิแพ้

 

  • คนที่ทราบอยู่แล้วว่าตัวเองแพ้ยา อาหาร หรือสารชนิดใดก็ตาม ก็ควรงดสัมผัสกับสารดังกล่าวเพื่อหลีกเลี่ยงอาการแพ้
  • ดูแลสุขภาพให้แข็งแรงโดยการกินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกาย และพักผ่อนให้เพียงพอ
  • หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ การสัมผัสฝุ่นควัน หรือการอยู่ในที่อากาศเย็นมากๆ เพราะอาจทำให้อาการภูมิแพ้แย่ลงได้
  • ควรพกยาแก้แพ้ติดตัวไว้เสมอ โดยผู้ป่วยภูมิแพ้ที่มีอาการรุนแรง (Anaphylaxis) คุณหมอก็อาจแนะนำให้พกยาฉีดเอพิเนฟริน (Epinephrine) ไว้ฉีดในกรณีฉุกเฉินเมื่อมีอาการกำเริบรุนแรงหรือเกิดภาวะช็อกจากการแพ้ (Anaphylactic shock)